Scripta
Seria naukowa tworzona we współpracy Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego i Wydawnictwa Naukowego Sub Lupa. Obejmuje książki poświęcone literaturze greckiej i łacińskiej, antykowi żydowskiemu, retoryce, filozofii, średniowiecznej i nowożytnej recepcji antyku oraz obecności tradycji klasycznej w kulturze współczesnej.
Książki z pogranicza filologii, historii literatury i recepcji antyku
Scripta pokazuje antyk jako tradycję, która nie kończy się na epoce klasycznej. Grecka tragedia, rzymska komedia, poezja łacińska, teksty męczeńskie, średniowieczna komedia elegijna czy orfickie wyobrażenia o życiu po śmierci tworzą wspólną przestrzeń badań nad tekstem, pamięcią i przekazem kultury.
Seria do uważnej lektury tekstów klasycznych i późniejszych
Tomy serii są blisko tekstu: analizują jego język, gatunek, strukturę, kontekst wykonawczy, tradycję rękopiśmienną, tło religijne, filozoficzne albo późniejszą recepcję. Dzięki temu Scripta dobrze sprawdza się w pracy akademickiej, dydaktyce i samodzielnym pogłębianiu wiedzy o dawnej kulturze oraz jej współczesnych odczytaniach.
Teksty antyku i ich dalsze życie
Seria obejmuje różne obszary dawnej i późniejszej kultury literackiej: grecki dramat, łacińską poezję, tradycję żydowsko-hellenistyczną, retorykę, filozofię, wczesnochrześcijańskie teksty męczeńskie, średniowieczne przetworzenia antyku oraz współczesne odczytania tradycji klasycznej.
Teksty greckie, łacińskie i żydowsko-hellenistyczne
Seria obejmuje książki poświęcone tragedii greckiej, komedii rzymskiej, poezji łacińskiej, literaturze żydowskiej epoki hellenistycznej, religii oraz praktykom kulturowym starożytnego świata śródziemnomorskiego.
Retoryka, filozofia i historia idei
Ważnym polem serii są teksty i opracowania dotyczące retoryki, filozofii, sposobów argumentacji, historii pojęć oraz nowoczesnych odczytań tradycji klasycznej.
Recepcja antyku od średniowiecza po współczesność
Scripta pokazuje, jak dawne teksty były czytane, wystawiane, przekładane, komentowane i włączane w kolejne porządki edukacyjne, religijne, literackie oraz filozoficzne.
Publikacje z serii
Tomy Scripta pokazują szerokie rozumienie filologii klasycznej: od analizy greckiej tragedii, poezji łacińskiej i rzymskiego teatru, przez tradycję żydowsko-hellenistyczną, retorykę i filozofię, po studia nad recepcją antyku w kulturze średniowiecznej, nowożytnej i współczesnej.
Jakub Filonik, „Bunt i buntownicy w tragedii greckiej”
Książka analizuje postawy bohaterów starożytnych dramatów, dowodząc, że sprzeciw wobec tyranii w imię wyższych wartości – reprezentowany przede wszystkim przez Prometeusza i Antygonę – był celowym przesłaniem ideowym oraz istotnym elementem strukturalnym greckich tragedii.
„Musa Latinitatis. Antologia poezji łacińskiej”
Wydana w 2011 roku dwujęzyczna antologia „Musa Latinitatis” to zbiór przekładów poezji łacińskiej, od antyku po czasy nowożytne, opracowanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach ogólnopolskiego projektu edukacyjno-translatorskiego.
Karolina Sekita, „Złote tabliczki orfickie”
Książka stanowi kompleksową analizę starożytnych złotych tabliczek orfickich, które chowano wraz ze zmarłymi jako swoiste przewodniki po zaświatach, mające zapewnić duszom wtajemniczonym w misteria dionizyjskie bezpieczną wędrówkę, wyzwolenie z ciężkiego cyklu wcieleń i ostateczne ubóstwienie.
Klementyna Aura Glińska, „Geta Witalisa z Blois”
Książka stanowi wszechstronną analizę XII-wiecznej komedii elegijnej autorstwa Witalisa z Blois, interpretując ją jako literacką parodię dyskursu dialektycznego i satyryczny głos w dyskusjach filozoficzno-światopoglądowych środowiska francuskich szkół katedralnych w dobie tzw. renesansu XII wieku.
Katarzyna Wojtalik, „Wystawianie sztuk Plautusa i Terentiusa”
Książka w sposób kompleksowy rekonstruuje historyczne, organizacyjne i techniczne aspekty wystawiania rzymskich komedii Plauta i Terencjusza, analizując biografie obu autorów, ramy czasowe i przestrzenne igrzysk teatralnych (ludi), charakterystykę ówczesnej widowni oraz detale inscenizacyjne, takie jak wygląd sceny, kostiumy, maski i oprawa muzyczna.
Jan M. Kozłowski, „Płonął ogniem, a nie spalał się…”
Szczegółowa analiza i interpretacja fragmentu 15,2 z „Martyrium Polycarpi”, w której autor dowodzi, że opisane w nim cudowne ocalenie płonącego na stosie ciała biskupa Polikarpa należy odczytywać nie dosłownie, lecz jako symboliczną, wewnątrzchrześcijańską wizję o charakterze soteriologicznym i eschatologicznym, zapowiadającą zmartwychwstanie ciała oraz nawiązującą do sakramentu Eucharystii.
Cyprian Mielczarski red., „Antyk i współczesność”
Niniejszy zbiór studiów ukazuje, w jaki sposób współczesna myśl filozoficzna i humanistyczna – od czasów Nietzschego aż po początki XXI wieku – nieustannie czerpie z dziedzictwa starożytnych Greków, reinterpretując, krytykując lub rozwijając klasyczne idee Platona, Arystotelesa, stoików i sofistów w odpowiedzi na problemy obecnej epoki.
Cyprian Mielczarski red., „Retoryka klasyczna i retoryka współczesna”
Prezentowana publikacja to interdyscyplinarny zbiór artykułów naukowych, który bada ewolucję sztuki argumentacji i perswazji od starożytności po czasy obecne, analizując jej historyczne korzenie, status metodologiczny oraz wszechstronne współczesne zastosowania w takich dziedzinach jak nauki humanistyczne, polityka, prawo, antropologia i media cyfrowe.
Theodotos, „Poemat o Jakubie”
Przedstawiony tekst to polski przekład i szczegółowe opracowanie naukowe ocalałych fragmentów hellenistycznego „Poematu o Jakubie” autorstwa Theodotosa, który za pomocą konwencji greckiej epiki i homeryckich nawiązań parafrazuje biblijną opowieść o pobycie Jakuba i rzezi w Sychem, ukazując w ten sposób fascynujące przenikanie się żydowskiej tożsamości z kulturą świata hellenistycznego.
Dlaczego warto sięgnąć po Scripta?
Scripta pozwala czytać dawne teksty w ruchu: od oryginalnego utworu, przez jego gatunek i kontekst, po to, jak był rozumiany, wystawiany, przerabiany, komentowany albo wykorzystywany w późniejszej refleksji filozoficznej i retorycznej. To seria dla czytelników, których interesuje zarówno sam tekst, jak i kultura, która go stworzyła, przekazała dalej i wciąż na nowo interpretuje.
Antyk jako tradycja żywa
Książki z serii pokazują, że antyk nie jest zamkniętym zbiorem dawnych autorów. Jego teksty wracały w szkole, teatrze, poezji, religii, filozofii, retoryce, średniowiecznej kulturze łacińskiej, nowożytnej edukacji i współczesnej humanistyce. Scripta pomaga zobaczyć właśnie tę ciągłość, zmianę i pracę pamięci kulturowej.