Jasne zasady publikacji, recenzji i odpowiedzialności wydawniczej
Standardy publikacji określają sposób przyjmowania, oceny i opracowania tekstów naukowych. Ich celem jest ochrona jakości katalogu, przejrzystość procesu oraz niezależność decyzji wydawniczej od samego finansowania publikacji.
Pierwsza decyzja dotyczy profilu i jakości
Propozycja wydawnicza jest oceniana przed rozpoczęciem procesu. Weryfikujemy jej zgodność z profilem Sub Lupy, wartość merytoryczną, kompletność materiału oraz możliwość rzetelnego opracowania redakcyjnego.
Zgodność z profilem
Sprawdzamy, czy temat publikacji mieści się w obszarze działalności wydawnictwa: humanistyce, filologii klasycznej, historii, filozofii, muzykologii, dydaktyce lub kulturze dawnej.
Wartość merytoryczna
Oceniamy charakter pracy, jej cel naukowy lub dydaktyczny, sposób argumentacji, wykorzystanie źródeł oraz potencjalne znaczenie dla czytelników akademickich.
Kompletność materiału
Analizujemy stan tekstu, aparat naukowy, bibliografię, przypisy, ilustracje, prawa do materiałów oraz wymagania techniczne związane z publikacją.
Możliwość opracowania
Ustalamy, czy wydawnictwo może odpowiedzialnie przeprowadzić projekt: redakcyjnie, technicznie, organizacyjnie i terminowo.
Kwalifikacja nie jest formalnością
Przyjęcie tekstu do dalszych prac nie wynika wyłącznie z gotowości autora do sfinansowania publikacji. Decyzja wydawnicza musi mieć podstawę merytoryczną, redakcyjną i organizacyjną.
Ocena naukowa dopasowana do charakteru publikacji
Teksty naukowe kierujemy do recenzji lub oceny eksperckiej odpowiedniej dla tematu, dyscypliny, rodzaju publikacji i etapu przygotowania materiału. Celem recenzji jest weryfikacja wartości merytorycznej, a nie wyłącznie formalne potwierdzenie możliwości wydania książki.
Dobór recenzenta
Recenzent lub ekspert powinien mieć kompetencje odpowiadające tematowi publikacji, jej dyscyplinie, metodzie badawczej i charakterowi materiału.
Zakres oceny
Ocena obejmuje wartość merytoryczną, spójność argumentacji, wykorzystanie źródeł, aparat naukowy, strukturę pracy oraz przydatność publikacji dla odbiorców.
Wnioski z recenzji
Wynik recenzji może prowadzić do przyjęcia tekstu, wskazania poprawek, skierowania materiału do ponownej oceny albo odmowy publikacji.
Odpowiedzialność redakcji
Recenzja wspiera decyzję wydawniczą, ale jej nie zastępuje. Ostateczna decyzja należy do wydawnictwa i wynika z całościowej oceny projektu.
Recenzja jako element procesu, nie dekoracja
Wydawnictwo naukowe powinno traktować recenzję jako realny etap pracy nad książką. Uwagi recenzenta mogą prowadzić do zmian w strukturze tekstu, doprecyzowania argumentacji, uzupełnienia bibliografii, poprawy aparatu naukowego albo zmiany sposobu prezentacji materiału.
Rzetelność autorstwa, źródeł i procesu wydawniczego
Publikacja naukowa wymaga odpowiedzialności wszystkich uczestników procesu: autora, redaktora, recenzenta i wydawnictwa. Dlatego zwracamy uwagę na rzetelność autorstwa, poprawne korzystanie ze źródeł, przejrzystość finansowania oraz ujawnianie konfliktów interesów.
Autorstwo i współautorstwo
Wymagamy jasnego wskazania autorów, redaktorów, tłumaczy i współpracowników. Zakres wkładu w publikację powinien być możliwy do ustalenia, zwłaszcza przy pracach zbiorowych i projektach instytucjonalnych.
Plagiat i rzetelność źródeł
Autor odpowiada za oryginalność tekstu, prawidłowe cytowanie, kompletność przypisów i uczciwe korzystanie z cudzych badań, przekładów, ilustracji oraz materiałów archiwalnych.
Konflikt interesów
Autor, redaktor i recenzent powinni ujawniać okoliczności, które mogłyby wpływać na bezstronność oceny, przejrzystość procesu albo wiarygodność publikacji.
Odpowiedzialność nie kończy się na wydaniu książki
Książka naukowa pozostaje w obiegu przez lata: w bibliotekach, katalogach, cytowaniach, sylabusach i kolejnych badaniach. Dlatego błędy w zakresie autorstwa, źródeł, recenzji albo finansowania mogą osłabiać zaufanie nie tylko do pojedynczego tytułu, ale także do całego katalogu wydawnictwa.
Dofinansowanie nie zastępuje decyzji wydawniczej
Publikacje naukowe mogą być finansowane ze środków autora, instytucji, grantu, projektu badawczego lub partnera wspierającego. Źródło finansowania nie zwalnia jednak tekstu z kwalifikacji, recenzji, redakcji i oceny zgodności z profilem wydawnictwa.
Jawność źródeł finansowania
Informacja o finansowaniu publikacji powinna być jasna dla wydawnictwa i w uzasadnionych przypadkach także dla czytelnika, zwłaszcza przy projektach grantowych i instytucjonalnych.
Niezależność kwalifikacji
Decyzja o przyjęciu tekstu wynika z jego wartości, zgodności z profilem wydawnictwa, możliwości recenzji i realnego zakresu prac redakcyjnych.
Zakres prac i kosztów
Koszt publikacji zależy od objętości tekstu, stanu materiału, liczby ilustracji, stopnia trudności składu, zakresu korekty, formatu wydania i nakładu.
Rozdzielenie ról
Autor, instytucja finansująca i wydawnictwo mogą współpracować przy projekcie, ale decyzje merytoryczne, redakcyjne i wydawnicze muszą pozostać przejrzyste.
Finansowanie jako wsparcie procesu, nie zakup miejsca w katalogu
Wydanie książki naukowej wymaga pracy redakcyjnej, technicznej, organizacyjnej i produkcyjnej. Finansowanie może pokrywać te koszty, ale nie powinno zastępować oceny merytorycznej ani znosić odpowiedzialności wydawnictwa za jakość katalogu.
Od przyjęcia tekstu do gotowej publikacji
Po kwalifikacji i decyzji o wydaniu publikacja przechodzi przez kolejne etapy pracy redakcyjnej, korektorskiej, technicznej i produkcyjnej. Zakres tych prac zależy od charakteru książki, stanu materiału oraz planowanej formy wydania.
Ustalenie zakresu prac
Określamy, czy tekst wymaga redakcji merytorycznej, redakcji językowej, korekty, opracowania przypisów, ujednolicenia bibliografii, przygotowania ilustracji, indeksów albo dodatkowych elementów technicznych.
Redakcja i opracowanie aparatu naukowego
Pracujemy nad spójnością tekstu, strukturą rozdziałów, przypisami, bibliografią, cytatami, podpisami, tabelami, ilustracjami i elementami wymagającymi zgodności z przyjętym standardem.
Korekta i kontrola jakości
Po redakcji tekst przechodzi korektę oraz kontrolę elementów technicznych. Sprawdzamy nie tylko literówki, ale także konsekwencję zapisu, numerację, odsyłacze, podpisy, spisy i materiały dodatkowe.
Skład, łamanie i przygotowanie plików
Przygotowujemy publikację do druku, dystrybucji cyfrowej lub udostępnienia online. Szczególną uwagę zwracamy na czytelność, strukturę publikacji, jakość typografii i poprawność plików produkcyjnych.
Publikacja i wprowadzenie do obiegu
Gotowa książka trafia do katalogu wydawnictwa, księgarni, bibliotek, autorów, instytucji i czytelników. Dla publikacji naukowej ważne jest także jej trwałe funkcjonowanie w obiegu akademickim.
Proces zależy od książki
Inaczej wygląda praca nad monografią autorską, inaczej nad tomem zbiorowym, edycją źródłową, podręcznikiem, przekładem albo publikacją z materiałem ilustracyjnym. Dlatego każdorazowo ustalamy zakres prac adekwatny do tekstu, a nie wyłącznie do objętości.